Waarom het oude centrum er over honderd jaar heel anders uit kan zien…
Dit keer geen blog over schilderen maar wel over iets waar we als binnenstadschilder van Utrecht mee te maken hebben: het centrum zinkt. In dit blog het verhaal hierachter.
Grondwaterpeil
Anders dan Amsterdam, dat op palen is gebouwd om dat de stevige zandlaag tot dertig meter onder de grond ligt, staan de meeste oude gebouwen in Utrecht centrum met hun dragende muren en fundering op zand (soms een kleilaag doorgestekend). Het zand is van nature vochtig en zet een beetje uit waardoor het een stevige basis vormt voor een stad. Dit gaat al eeuwenlang goed. Panden verzakken soms sterk vlak na de bouw, maar daarna komen ze tot stilstand.
Maar… Utrecht verdroogt. We hebben te maken met razendsnelle afvoer van water via de sluizen in de grachten – landelijk willen boeren droge grond dus ook zij zetten de sluizen zoveel mogelijk open. Tel hierbij op dat de stad versteend is – lees: steeds minder groen en weelderige tuinen en steeds meer tegels – en er jaarlijks minder regen valt dan vroeger, en je hebt het recept voor bodemverdroging.
De gevolgen
Als gevolg van de verdroging klinkt de zandlaag in, met name in en rond het oude centrum, met als globale middellijn de Oude gracht. De panden aan de Oude gracht verzakken gemiddeld 3 millimeter per jaar in de richting van de gracht. Drie millimeter lijkt misschien niet veel, maar in de loop der jaren levert het een hoop problemen op. Er ontstaan scheuren in muren, de druk op ondergrondse leidingen neemt toe en ook de werfkelders hebben eronder te lijden.
En er is nog iets unieks aan Utrecht. De oude vecht die ooit stroomde waar de stad nu ligt, had veel kleine zijarmen. Een bekende, nog bestaande zij-arm is de minstroom. De stad is hier overheen gebouwd maar die onderaardse waterstromen zijn er nog, ingesloten tussen de kleibodem en de stad erboven. Maar ook deze aders drogen op. Met lokale verzakkingen tot een halve meter (!) tot gevolg.
Reddeloos verloren?
Nee, hoor. Gelukkig is er ook goed nieuws. Sowieso zijn de meeste woningen aan elkaar gebouwd en als groep ben je nu eenmaal sterker dan alleen.
Daarbij is voor de werfkelders is een herstel ‘masterplan’ in de maak. Bij vorige restauraties, die veelal niet langer dan slechts dertig jaar geleden plaatsvonden, werd nog gebruik gemaakt van bitumen, nu zijn er betere en sterkere materialen op de werven waterdicht te maken. Bij deze werkzaamheden worden gelijk potentiële verzakkingen blootgelegd en hersteld.
Ook is het vrachtverkeer verdwenen uit de stad, de komende jaren op de voet gevolgd door al het andere autoverkeer. Dit verlaagt de druk op de werfkelders. En de trillingen die rijden, remmen en optrekken veroorzaken, worden beperkt zodat de panden niet meer te verduren krijgen dan nodig.
Tot slot zijn er de afgelopen jaren (15 meter!) diepe stalen damwanden geslagen aan beide oevers van de Oude gracht, die er voor zorgen dat de panden langzamer of hopelijk helemaal niet meer verzakken.
Contact
Heeft u een pand in het centrum van Utrecht en zoekt u een schilder? Neem contact op voor een vrijblijvende intake, een beeldimpressie of een offerte. Dit kan via het contactformulier of via een e-mail op utrecht@demooimakerij.nl. Eén van onze schilders neemt dan zo snel mogelijk contact met u op. U kunt ook direct bellen met Gerjon op 06 – 113 87 133.
