Schijn bedriegt – en dat is precies de bedoeling.
Je loopt door een straat, kijkt omhoog en ziet een raam. Met gordijnen. Misschien zelfs een plant op de vensterbank. Pas bij de tweede blik klopt er iets niet. Geen diepte. Geen glas. Het is geschilderd. Dit is trompe l’oeil: schilderwerk dat het oog misleidt, maar het gebouw respecteert.
Bij De Mooimakerij passen we deze techniek vooral toe bij oude en monumentale panden. Niet als grapje, maar als serieus vakwerk. Trompe l’oeil is feitelijk geschiedschrijving in verf.
Wat is trompe l’oeil eigenlijk?
Trompe l’oeil – ook wel faux finish genoemd – betekent letterlijk ‘bedrieg het oog’. Met perspectief, schaduw en kleur wordt een driedimensionale werkelijkheid nagebootst op een plat vlak. Goed uitgevoerd ziet u het verschil nauwelijks. Slecht uitgevoerd ziet u het meteen. En dat laatste gebeurt vaker dan u denkt. En net als gewoon schilderwerk vergt ook Trompe l’oeil periodiek onderhoud.
Trompe l’oeil vraagt om kennis van materialen, lichtval, historische kleuren én een vaste hand. Dit is schilderwerk op het snijvlak van techniek en kunst. Op deze pagina lees je drie toepassingen van Trompe l’oeil die je tegenkom in en op oude panden
1. Een geschilderd raam in een dichtgemetselde opening
In oude steden zoals Utrecht ziet u ze nog: gevels met ‘ontbrekende’ ramen. Ooit betaalde men belasting per raam. De oplossing was simpel. Men metselde ze dicht. Eeuwen later klopt het gevelritme niet meer.
Met trompe l’oeil kan zo’n raam visueel worden teruggebracht, zonder de gevel open te breken. De verhoudingen kloppen weer. Het pand krijgt zijn gezicht terug, terwijl het metselwerk intact blijft. Dit is een techniek die we alleen toepassen als het verhaal van het pand daarom vraagt. Niet omdat het kan, maar omdat het klopt.
Een voorbeeld zie je op onderstaande foto van het Stadhuisplein in Utrecht. Welke ramen zijn niet echt?
2. Marmering: steen schilderen zonder steen te zijn
Veel monumentale panden hebben natuurstenen elementen: plinten, lijsten, pilasters. Door weer en tijd zijn ze soms te kostbaar of te kwetsbaar om te vervangen. Marmering – het schilderen van steenimitaties – biedt dan uitkomst.
Met laag over laag, nat-in-nat technieken en subtiele aders ontstaat de suggestie van echt marmer of hardsteen. Niet schreeuwerig, maar ingetogen. Precies zoals het hoort bij een pand met geschiedenis.
En zoals met alles kun je zover gaan als je wilt. Zoals op onderstaande voorbeeld (Versailles).
3. Houtlook: oud hout terugschilderen
Houtrot, herstelwerk of eerdere reparaties kunnen het beeld van kozijnen en deuren verstoren. Soms is vervangen niet wenselijk of toegestaan. Met houtimitatie schilderwerk brengen we de uitstraling van oud hout terug, inclusief nerf, verkleuring en diepte.
Dit vraagt meer dan ‘een houtkleur’. Het vraagt begrip van hoe hout veroudert. Waar het donkerder wordt. Waar het lichter slijt. Juist die details maken het verschil tussen een geschilderd oppervlak en geloofwaardig hout.
Een voorbeeld vind je hieronder. Op blank hout is een eikenhouten structuur geschilderd.
Waarom trompe l’oeil vakwerk is
Trompe l’oeil is geen standaard schilderwerk. Het is traag, precies en kritisch werk. Elke fout valt op. En herstellen is vaak lastiger dan opnieuw beginnen. Daarom passen wij deze techniek alleen toe als het pand, de context en de opdrachtgever erom vragen. Voor de complexere opdrachten werken wij samen met specialisten zoals Debby Boesjes.
Contact
Zoekt u een goede imitatieschilder in Utrecht centrum, Vogelenbuurt, Wilhelminapark, Oudwijk, Oost of Wittevrouwen? Neem contact op voor een vrijblijvende intake, een beeldimpressie of een offerte. Dit kan via het contactformulier of via een e-mail op utrecht@demooimakerij.nl. Eén van onze schilders neemt dan zo snel mogelijk contact met u op. U kunt ook direct bellen met Gerjon op 06 – 113 87 133.