Ondanks vakwerk kunnen we toch kieren en scheuren in de lak ontstaan. We duiken er eens in.
Op mijn rondje langs de prachtige panden in Utrecht bekijk ik ons en andermans schilderwerk altijd nauwkeurig. En wat opvalt is dat ook als er een professionel schilder aan het werk is geweest – waaronder wij onszelf ook rekenen – er toch regelmatig scheuren en kieren in de nieuwe lak ontstaan. Dit is geen onkunde of onwil, maar een gevolg van een aantal factoren. Laten we er eens induiken.
Hout werkt
Hout werkt. Het beweegt. En de lak beweegt niet of nauwelijks mee. En dan krijg je scheuren, vaak scherpe lijnen, alsof het met een mes gedaan is. Je ziet een keurig pakket van drie lagen (grond, tussenlak en aflak). Dit gebeurt ook als de deur goed geschuurd, voorbehandeld, gegrond en gelakt is. Het is geen teken van slecht schilderwerk. Maar desondanks wel ontsierend en mogelijk een bedreiging voor het hout.
Nederland in beweging
We zien dit soort kieren en scheuren meestal op bewegende delen, zoals voordeuren (zeker als die met een klap dichtgegooid worden), stijlen, dorpels en de verbindingshoeken van ramen. Hoe meer beweging, hoe groter de kans op scheuren.
Ook een factor is het type hout. Hardhout is minder gevoelig voor krimpt en uitzetting dan zachthout. Dus als er een vuren sierlat op een Oregon pine massieve deur is bevestigd, werken de beide houtsoorten anders. Ze schuiven over elkaar en trekken zo de verf los. Hout zet uit en krimpt vooral dwars op de vezel. Op de verbinding tussen stijl en dorpel ontstaan dan schuifspanningen. Als daar een relatief stijve kitlaag zit, scheurt de verf.
Het werken van het hout is verbonden met de kleur van het schilderwerk. Donkere kleuren nemen meer warmte op en zorgen voor sterkere beweging. Je ziet een krimpscheur dus sneller in een donkerblauwe deur dan in een witte.
Kittekit
Een andere factor is de kit. Een schilder zet de naden die beweging te verduren krijgen vaak dicht met een kit. Alleen heb je hier duizend soorten in. Welke kit moet je gebruiken, behalve dan dat ‘ie sowieo overschilderbaar moet zijn? Voor niet-bewegende delen is een acrylaatkit prima, maar als er beweging op het hout komt te staan, moet je werken met een zeer elastische overschilderbare hybride kit. Het dichtsmeren met een 2 componenten pasta werkt meestal averechts, omdat dit nog minder elastich is dan acrylaat.
Temperatuur
Opvallend was ook dat in het voorjaar van 2026 – met voor Nederland extreem hoge temperaturen van boven de dertig graden – opeens meer klanten zich melden met dit soort problemen. Ook hoorde ik er meerdere schilders over. Hout werkt namelijk als gevolg van temperatuur- en vochtverschillen. Met een koude nacht en een bloedhete dag, gaat hout geheid bewegen. En verschillen van 30-40°C binnen 24 uur zijn niet ongewoon.
Hout beweegt dus meer dan voorheen en dus moeten wij als schilders meeveren. Meegaan met de tijd en ons aanpassen aan de nieuwe situatie. Gelukkig innoveren kitmakers met ons mee.
Herstellen
Voor het herstellen van het schilderwerk doorlopen we vijf stappen:
- Eerst verwijderen we de gescheurde kit en ‘zijn’ omgeving.
- We zorgen ervoor dat we niet te breed of te diep kitten.
- We gebruiken een zeer elastische hybride kit gebruiken (Soudaseal 240 FC of Ottoseal M360).
- We laten de kit minimaal een dag en soms wel een een week uitharden.
- Daarna gaan we gronden en aflakken.
Voorkomen
Om dit soort problemen in de toekomst te voorkomen, of in ieder geval de kans erop te beperken, zijn wij overgestapt van acrylaatkit op de zeer elastische hybride kit van Soudal en Zwaluw. Maar hout blijft een natuurproduct dus helemaal voorkomen kun je dit soort problemen nooit. Daarom waakt een schilder over zijn of haar schilderwerk en hersteld waar nodig.
Contact
Zoekt u een schilder voor uw monumentale woning in Utrecht centrum? Neem contact op voor een vrijblijvende intake, een beeldimpressie of een offerte. Dit kan via het contactformulier of via een e-mail op utrecht@demooimakerij.nl. Eén van onze schilders neemt dan zo snel mogelijk contact met u op. U kunt ook direct bellen met Gerjon op 06 – 113 87 133.